🇹🇭 สัญลักษณ์การเชื่อม Plug และ Slot (Plug & Slot Weld Symbol) ฉบับสมบูรณ์: วิธีอ่าน เขียน และมาตรฐาน AWS

Plug Weld และ Slot Weld คืออะไร? สองประเภทการเชื่อมนี้เป็นเทคนิคสำคัญที่ใช้ในการยึด การยึดแผ่นเหล็กซ้อนกัน (Lapped Joints) หรือการเชื่อมชิ้นส่วนที่ต้องการการเสริมความแข็งแรงเฉพาะจุด การทำความเข้าใจ สัญลักษณ์การเชื่อม Plug และ Slot (plug and slot weld symbol) จึงเป็นกุญแจสำคัญในการสื่อสารที่แม่นยำระหว่างวิศวกรและช่างเทคนิค เพื่อให้มั่นใจว่างานเชื่อมที่ได้นั้นมีคุณภาพและความแข็งแรงตามที่ออกแบบไว้ ในบทความนี้ เราจะเจาะลึกทุกรายละเอียดตาม มาตรฐาน AWS (American Welding Society) ฉบับสมบูรณ์
💡 ส่วนที่ 1: มาตรฐานและองค์ประกอบหลักของ สัญลักษณ์การเชื่อม Plug และ Slot
1.1 คำจำกัดความของการเชื่อมยึดเฉพาะจุด
การเชื่อมแบบ Plug และ Slot เป็นการเชื่อมยึดที่อาศัยการทำรูหรือช่องบนแผ่นเหล็กด้านบน แล้วทำการเชื่อมเติมเต็มรูนั้นเพื่อยึดติดกับแผ่นเหล็กด้านล่าง วัตถุประสงค์หลักคือการสร้างความต่อเนื่องของวัสดุในแนวระนาบเพื่อป้องกันการขยับของชิ้นงาน

- Plug Weld (ปลั๊กเวลด์): การเชื่อมเต็มรู วงกลม หรือรูรูปไข่บนแผ่นเหล็กด้านบน
- Slot Weld (สล็อตเวลด์): การเชื่อมเต็ม ช่องสี่เหลี่ยมผืนผ้า เพื่อเพิ่ม ความสามารถในการรับแรงเฉือน (Shear Load)
1.2 ความสำคัญของสัญลักษณ์มาตรฐาน AWS
ในงานวิศวกรรม สัญลักษณ์งานเชื่อม ตามมาตรฐาน AWS (โดยเฉพาะมาตรฐาน AWS A2.4) เป็นภาษาที่เป็นสากล องค์ประกอบหลักประกอบด้วย:
- เส้นอ้างอิง (Reference Line): เส้นหลักสำหรับใส่ข้อมูล
- ลูกศร (Arrow): ชี้ไปยังจุดเชื่อม
- หาง (Tail): ระบุรายละเอียดเพิ่มเติม เช่น การตรวจสอบ หรือกระบวนการเชื่อม
📐 ส่วนที่ 2: เจาะลึก สัญลักษณ์ Plug Weld (ปลั๊กเวลด์) และการอ่านขนาด
สัญลักษณ์ Plug Weld จะแสดงด้วย สัญลักษณ์วงกลม บนเส้นอ้างอิง การระบุ Plug Weld dimensions มีลำดับดังนี้:
- ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง (Diameter): เขียนทางด้าน ซ้าย ของสัญลักษณ์
- ความลึก (Depth of Filling): เขียนภายในสัญลักษณ์
- ระยะห่าง (Pitch/Spacing): เขียนทางด้าน ขวา ของสัญลักษณ์

📏 ส่วนที่ 3: เจาะลึก สัญลักษณ์ Slot Weld (สล็อตเวลด์)
Slot Weld Symbol คือ สัญลักษณ์รูปสี่เหลี่ยมผืนผ้าที่ใช้แทนช่องเชื่อมยาว พารามิเตอร์ประกอบด้วย:
- ความกว้าง (Width): ด้านซ้ายของสัญลักษณ์
- ความยาว (Length): ระบุในวงเล็บหรือที่หางสัญลักษณ์
- ระยะห่าง (Pitch): ด้านขวาของสัญลักษณ์
⚔️ ส่วนที่ 4: สัญลักษณ์ Plug Weld vs Slot Weld: การเปรียบเทียบและการตัดสินใจ
| คุณสมบัติ | Plug Weld | Slot Weld |
|---|---|---|
| รูปทรง | วงกลม | สี่เหลี่ยมผืนผ้า |
| การเตรียมงาน | ง่าย (สว่าน) | ยากกว่า (กัด/เจาะซ้ำ) |
| ความแข็งแรง | เหมาะสำหรับยึดตำแหน่ง | รับแรงเฉือนสูงกว่า |

🖋️ ส่วนที่ 5: การเขียนสัญลักษณ์งานเชื่อมบนแบบ (Plug & Slot)
เพื่อให้ได้คุณภาพตามมาตรฐาน Groove Weld หรือการเชื่อมประเภทอื่น การระบุรายละเอียด สัญลักษณ์รูปลักษณ์งานเชื่อม (Supplementary Symbols) เป็นสิ่งจำเป็น:
- Flush Contour: พื้นผิวเรียบเสมอกัน
- Finish Symbol: ระบุวิธีแต่งผิว เช่น “G” (Grinding)

📖 สรุป
การเข้าใจ plug and slot weld symbol อย่างถ่องแท้ ตั้งแต่ Plug Weld dimensions ไปจนถึงระยะห่างศูนย์กลาง จะช่วยให้การสื่อสารในแบบวิศวกรรมมีความแม่นยำสูงสุด ลดความผิดพลาด และรับประกันความแข็งแรงของโครงสร้างตามมาตรฐานสากล